<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<TEI>
<teiHeader><fileDesc><titleStmt><respStmt resp="transcriber"><name>Álvaro S. Octavio de Toledo y Huerta</name></respStmt><respStmt resp="ceditor1"><name>Eva Bravo García</name></respStmt><respStmt resp="ceditor2"><name>Rocío Muñiz</name></respStmt><respStmt resp="deditor"><name>Mireia Peris Vicent</name></respStmt></titleStmt><publicationStmt><publisher><orgName type="group">Historia15</orgName></publisher><idno type="corpus">DOLEO</idno><idno type="corpus-num">DOLEO-0005</idno></publicationStmt><sourceDesc><msDesc type="car-pri"><msIdentifier><repository>Archivo Histórico Nacional</repository><idno>Diversos_Colecciones, 25, n.2</idno></msIdentifier><msContents><summary>Cuatro gobernadores provinciales de Yucatán, convertidos al catolicismo, se quejan al rey de los abusos recibidos por parte de varios sacerdotes franciscanos.</summary></msContents><history><origin><origDate when="1567">1567 abril 12</origDate><origPlace><placeName>s.pbl., Yucatán, México</placeName><region type="province">Yucatán</region><country>México</country><geo>20.833333 -89</geo></origPlace></origin></history></msDesc></sourceDesc></fileDesc></teiHeader>
<text xml:space="preserve">
<pb n="1r" id="e-1"/> <figure type="cruz"/> <div type="encabezamiento" id="div-1"><tok form="S" fform="Sacra" id="w-1" nform="Su">S<ex>acra</ex></tok> <tok form="C" fform="Catolica" id="w-2" nform="católica">C<ex>atolica</ex></tok> <tok form="M" fform="Majestad" id="w-3" nform="majestad">M<ex>ajestad</ex></tok><tok id="w-1129" nform=":"><ee/></tok></div> <lb n="1" id="e-2"/> <tok id="w-4" nform="Después">Despues</tok> <tok id="w-5">que</tok> <tok id="w-6">nos</tok> <tok id="w-7">vino</tok> <tok id="w-8">el</tok> <tok id="w-9">bien</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-10">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-11">fue</tok> <tok id="w-12" nform="conocer">conosçer</tok> <tok id="w-13">a</tok> <tok id="w-14" nform="Dios">dios</tok> <tok form="nro" fform="nuestro" id="w-15">n<ex>uest</ex>ro</tok> <tok form="sor" fform="señor" id="w-16">s<ex>eñ</ex>or</tok> <tok id="w-17">por</tok> <tok id="w-18">solo</tok> <lb n="2" id="e-3"/> <tok id="w-19">verdadero</tok> <tok id="w-20" nform="dios">dios</tok><tok nform="," form="--" id="w-1124"><ee/></tok> <tok id="w-21">dexando</tok> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-22">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-23">ceguedad</tok> <tok id="w-24">e</tok> <tok id="w-25" nform="idolatrías">ydolatrias</tok><tok id="w-26" nform=",">.</tok><tok nform="--" id="w-1085"><ee/></tok> <tok id="w-27">y</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-28">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mg" fform="magestad" id="w-29">m<ex>a</ex>g<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-30">por</tok> <lb n="3" id="e-4"/> <tok id="w-31">señor</tok> <tok id="w-32">temporal</tok><tok nform="," id="w-1086"><ee/></tok> <tok id="w-33">antes</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-34">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-35" nform="abriésemos">abriessemos</tok> <tok id="w-36">bien</tok> <tok id="w-37">los</tok> <tok id="w-38">ojos</tok> <tok id="w-39">al</tok> <tok id="w-40" nform="conocimiento">conoscimiento</tok> <tok id="w-41" nform="de lo">delo</tok> <lb n="4" id="e-5"/> <tok id="w-42" nform="uno">vno</tok> <tok id="w-43">y</tok> <tok id="w-44" nform="de lo">delo</tok> <tok id="w-45">otro</tok><tok id="w-46" nform="--">.</tok> <tok id="w-47">nos</tok> <tok id="w-48">vino</tok> <tok id="w-49" nform="una">vna</tok> <tok id="w-50" nform="persecución">persecucion</tok><tok nform="," id="w-1087"><ee/></tok> <tok id="w-51">la</tok> <tok id="w-52">mayor</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-53">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-54">se</tok> <tok id="w-55">puede</tok> <tok form="ymaginar" id="w-56" nform="imaginar">yma<lb n="5" id="e-6"/>ginar</tok><tok nform="," id="w-1088"><ee/></tok> <tok id="w-57">y</tok> <tok id="w-58">fue</tok> <tok id="w-59">en</tok> <tok id="w-60">el</tok> <tok id="w-61">año</tok> <tok id="w-62">de</tok> <tok id="w-63" nform="sesenta y dos">sesentaydos</tok><tok id="w-64" nform="--">.</tok> <tok id="w-65">por</tok> <tok id="w-66">parte</tok> <tok id="w-67">de</tok> <tok id="w-68">los</tok> <tok id="w-69" nform="religiosos">Religiosos</tok> <tok id="w-70">de</tok> <lb n="6" id="e-7"/> <tok id="w-71" nform="San">sant</tok> <tok form="franco" fform="francisco" id="w-72" nform="Francisco">fran<ex>cis</ex>co</tok> <tok id="w-73">que</tok> <tok id="w-74" nform="habíamos">auiamos</tok> <tok id="w-75" nform="traído">traydo</tok> <tok id="w-76">para</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-77">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-78">nos</tok> <tok id="w-79" nform="doctrinasen">doctrinassen</tok><tok nform="," id="w-1089"><ee/></tok> <tok id="w-80">que</tok> <tok id="w-81">en</tok> <tok id="w-82">lugar</tok> <lb n="7" id="e-8"/> <tok id="w-83" nform="de lo">delo</tok> <tok id="w-84">hazer</tok> <tok id="w-85">nos</tok> <tok id="w-86" nform="comenzaron">començaron</tok> <tok id="w-87">a</tok> <tok id="w-88">atormentar</tok> <tok id="w-89" nform="colgándonos">colgando nos</tok> <tok id="w-91" nform="de las">delas</tok> <tok id="w-92">manos</tok> <lb n="8" id="e-9"/> <tok id="w-93">y</tok> <tok id="w-94" nform="azotándonos">açotando nos</tok> <tok id="w-96">cruelmente</tok><tok nform="," id="w-1090"><ee/></tok> <tok id="w-97">y</tok> <tok id="w-98" nform="colgándonos">colgando nos</tok> <tok id="w-100">pesgas</tok> <tok id="w-101">de</tok> <tok id="w-102">piedras</tok> <tok id="w-103">a</tok> <lb n="9" id="e-10"/> <tok id="w-104">los</tok> <tok id="w-105">pies</tok><tok id="w-106">,</tok> <tok id="w-107">y</tok> <tok id="w-108">atormentando</tok> <tok id="w-109">a</tok> <tok id="w-110">muchos</tok> <tok id="w-111">de</tok> <tok id="w-112">nosotros</tok> <tok id="w-113">en</tok> <tok id="w-114">burros</tok><tok id="w-115">,</tok> <tok form="echado nos" fform="echando nos" id="w-116" nform="echándonos">echa<ex>n</ex><lb n="10" id="e-11"/>do nos</tok> <tok id="w-118">mucha</tok> <tok id="w-119">cantidad</tok> <tok id="w-120">de</tok> <tok id="w-121">agua</tok> <tok id="w-122">en</tok> <tok id="w-123">el</tok> <tok id="w-124">cuerpo</tok><tok id="w-125" nform=",">.</tok> <tok id="w-126" nform="de los">delos</tok> <tok id="w-127" nform="cuales">quales</tok> <tok id="w-128">tormentos</tok> <lb n="11" id="e-12"/> <tok id="w-129">murieron</tok> <tok id="w-130">y</tok> <tok id="w-131">mancaron</tok> <tok id="w-132">muchos</tok> <tok id="w-133">de</tok> <tok id="w-134">nosotros</tok><tok id="w-135">.</tok> <lb n="12" id="e-13"/> <tok id="w-136" nform="--">¶</tok> <tok id="w-137">Estando</tok> <tok id="w-138">en</tok> <tok id="w-139">esta</tok> <tok id="w-140" nform="tribulación">tribulacion</tok> <tok id="w-141">y</tok> <tok id="w-142">trabaxos</tok><tok nform="," id="w-1091"><ee/></tok> <tok id="w-143">confiando</tok> <tok id="w-144" nform="de la">dela</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-145">Just<ex>ici</ex>a</tok> <tok id="w-146">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-147">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-148">mag<ex>estad</ex></tok> <tok form="q" fform="que" id="w-149">q<ex>ue</ex></tok> <lb n="13" id="e-14"/> <tok id="w-150">nos</tok> <tok id="w-151">oyera</tok> <tok id="w-152">y</tok> <tok id="w-153">guardara</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-154" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok><tok nform="," id="w-1092"><ee/></tok> <tok id="w-155">vino</tok> <tok id="w-156" nform="--">el</tok> <tok id="w-157" nform="--">doctor</tok> <tok form="dio" fform="diego" id="w-158" nform="Diego">di<ex>eg</ex>o</tok> <tok id="w-159" nform="Quixada">quixada</tok><tok nform="," id="w-1093"><ee/></tok> <tok form="q" fform="que" id="w-160">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-161">a</tok> <tok id="w-162">la</tok> <tok id="w-163" nform="sazón">sazon</tok> <tok id="w-164">era</tok> <lb n="14" id="e-15"/> <tok id="w-165" nform="a ayudar">aayudar</tok> <tok id="w-166" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-167">atormentadores</tok> <tok id="w-168">diziendo</tok> <tok id="w-169">que</tok> <tok id="w-170">eramos</tok> <tok id="w-171" nform="idólatras">ydolatras</tok> <tok id="w-172">y</tok> <lb n="15" id="e-16"/> <tok id="w-173">sacrificadores</tok> <tok id="w-174">de</tok> <tok id="w-175">hombres</tok><tok id="w-176" nform="--">,</tok> <tok id="w-177">y</tok> <tok id="w-178">otras</tok> <tok id="w-179">cosas</tok> <tok id="w-180">agenas</tok> <tok id="w-181" nform="de toda">detoda</tok> <tok id="w-182">verdad</tok><tok nform="," id="w-1094"><ee/></tok> <tok form="q" fform="que" id="w-183">q<ex>ue</ex></tok> <lb n="16" id="e-17"/> <tok id="w-184">en</tok> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-185">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-186" nform="infidelidad">ynfidelidad</tok> <tok id="w-187">no</tok> <tok id="w-188">las</tok> <tok id="w-189">cometimos</tok><tok id="w-190">.</tok> <tok id="w-191" nform="Y">y</tok> <tok id="w-192">como</tok> <tok id="w-193">nos</tok> <tok id="w-194" nform="veíamos">veyamos</tok> <tok id="w-195">mancos</tok> <lb n="17" id="e-18"/> <tok id="w-196" nform="de los">delos</tok> <tok id="w-197">crueles</tok> <tok id="w-198">tormentos</tok> <tok id="w-199">y</tok> <tok id="w-200">muchos</tok> <tok id="w-201">muertos</tok> <tok id="w-202" nform="en ellos">enellos</tok> <tok id="w-203">y</tok> <tok id="w-204" nform="d'ellos">dellos</tok> <tok id="w-205" nform="robados">Robados</tok> <lb n="18" id="e-19"/> <tok id="w-206">de</tok> <tok form="nras" fform="nuestras" id="w-207">n<ex>uest</ex>ras</tok> <tok id="w-208">haziendas</tok> <tok id="w-209">y</tok> <tok id="w-210" nform="más">mas</tok> <tok id="w-211">que</tok> <tok id="w-212" nform="veíamos">veyamos</tok> <tok id="w-213">desenterrar</tok> <tok id="w-214">los</tok> <tok id="w-215">huesos</tok> <tok id="w-216" nform="de los">delos</tok> <lb n="19" id="e-20"/> <tok id="w-217">muertos</tok> <tok id="w-218" nform="bautizados">baptizados</tok> <tok id="w-219" nform="habiendo">auiendo</tok> <tok id="w-220">muerto</tok> <tok id="w-221">como</tok> <tok form="xpianos" fform="xpistianos" id="w-222" nform="cristianos">xp<ex>ist</ex>ianos</tok><tok id="w-223" nform=",">.</tok> <tok id="w-224" nform="estávamos">estauamos</tok> <tok id="w-225">para</tok> <lb n="20" id="e-21"/> <tok id="w-226">desesperarnos</tok><tok id="w-227">.</tok> <tok id="w-228" nform="Y no">yno</tok> <tok id="w-229">contentos</tok> <tok id="w-230" nform="con esto">conesto</tok><tok nform="," id="w-1095"><ee/></tok> <tok id="w-231">los</tok> <tok id="w-232" nform="religiosos">Religiosos</tok> <tok id="w-233">y</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-234" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok> <tok id="w-235">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-236">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-237">mag<ex>estad</ex></tok> <lb n="21" id="e-22"/> <tok id="w-238">hizieron</tok> <tok id="w-239" nform="un">vn</tok> <tok id="w-240">auto</tok> <tok id="w-241">solenne</tok> <tok id="w-242">de</tok> <tok id="w-243" nform="Inquisición">ynquisiçion</tok> <tok id="w-244">en</tok> <tok id="w-245" nform="Maní">manj</tok><tok nform="," id="w-1096"><ee/></tok> <tok id="w-246">pueblo</tok> <tok id="w-247">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-248">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mg" fform="magestad" id="w-249">m<ex>a</ex>g<ex>estad</ex></tok> <lb n="22" id="e-23"/> <tok id="w-250">en</tok> <tok id="w-251">que</tok> <tok id="w-252">sacaron</tok> <tok id="w-253">muchas</tok> <tok id="w-254">estatuas</tok> <tok id="w-255">y</tok> <tok id="w-256">desenterraron</tok> <tok id="w-257">muchos</tok> <tok id="w-258">muertos</tok><tok nform="," id="w-1097"><ee/></tok> <tok id="w-259">y</tok> <lb n="23" id="e-24"/> <tok id="w-260">quemaron</tok> <tok id="w-261" nform="allí">alli</tok> <tok id="w-262" nform="públicamente">publicamente</tok> <tok id="w-263">y</tok> <tok id="w-264">condenaron</tok> <tok id="w-265">a</tok> <tok id="w-266">muchos</tok> <tok id="w-267">a</tok> <tok id="w-268" nform="esclavos">esclauos</tok> <tok form="pa" fform="para" id="w-269">p<ex>ar</ex>a</tok> <lb n="24" id="e-25"/> <tok id="w-270" nform="servir">seruir</tok> <tok id="w-271" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-272">españoles</tok> <tok id="w-273">por</tok> <tok id="w-274">ocho</tok> <tok id="w-275">y</tok> <tok id="w-276">diez</tok> <tok id="w-277">años</tok><tok id="w-278" nform="--">.</tok> <tok id="w-279">y</tok> <tok id="w-280">echaron</tok> <tok id="w-281" nform="sambenitos">sant benitos</tok><tok nform="," id="w-1098"><ee/></tok> <lb n="25" id="e-26"/> <tok id="w-283">y</tok> <tok id="w-284">lo</tok> <tok id="w-285" nform="uno">vno</tok> <tok id="w-286">y</tok> <tok id="w-287">lo</tok> <tok id="w-288">otro</tok> <tok id="w-289">nos</tok> <tok id="w-290">pusieron</tok> <tok id="w-291">gran</tok> <tok id="w-292" nform="admiración">admiracion</tok> <tok id="w-293">y</tok> <tok id="w-294">espanto</tok><tok id="w-295" nform=",">.</tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-296">porq<ex>ue</ex></tok> <lb n="26" id="e-27"/> <tok id="w-297">no</tok> <tok id="w-298" nform="sabíamos">sabiamos</tok> <tok id="w-299" nform="qué">que</tok> <tok id="w-300">cosa</tok> <tok id="w-301">era</tok> <tok id="w-302">por</tok> <tok id="w-303">ser</tok> <tok id="w-304" nform="recién">Recien</tok> <tok id="w-305" nform="bautizados">baptizados</tok><tok id="w-306" nform="--">.</tok> <tok id="w-307">y</tok> <tok id="w-308">no</tok> <tok id="w-309">predicados</tok><tok nform="." id="w-1099"><ee/></tok> <lb n="27" id="e-28"/> <tok id="w-310" nform="Y">y</tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-311">porq<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-312" nform="bolvíamos">boluiamos</tok> <tok id="w-313">por</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-314">n<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-315">vasallos</tok> <tok id="w-316">diziendo</tok> <tok id="w-317">que</tok> <tok id="w-318">los</tok> <tok id="w-319" nform="oyesen">oyessen</tok> <tok id="w-320">y</tok> <tok id="w-321">les</tok> <tok form="guardassen" id="w-322" nform="guardasen">guar<lb n="28" id="e-29"/>dassen</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-323" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok><tok id="w-324">,</tok> <tok id="w-325">nos</tok> <tok id="w-326">prendieron</tok> <tok id="w-327">y</tok> <tok id="w-328">aprisionaron</tok><tok id="w-329" nform="--">,</tok> <tok id="w-330">y</tok> <tok id="w-331" nform="llevaron">lleuaron</tok> <tok id="w-332">en</tok> <tok id="w-333">cadenas</tok> <lb n="29" id="e-30"/> <tok id="w-334">como</tok> <tok id="w-335">a</tok> <tok id="w-336" nform="esclavos">esclauos</tok> <tok id="w-337">al</tok> <tok form="monestero" fform="monesterio" id="w-338">monester<ex>i</ex>o</tok> <tok id="w-339">de</tok> <tok id="w-340" nform="Mérida">merida</tok><tok id="w-341">,</tok> <tok id="w-342">adonde</tok> <tok id="w-343">murieron</tok> <tok id="w-344">muchos</tok> <lb n="30" id="e-31"/> <tok id="w-345" nform="de los">delos</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-346">n<ex>uest</ex>ros</tok><tok id="w-347" nform=",">.</tok> <tok id="w-348">y</tok> <tok id="w-349" nform="allí">alli</tok> <tok id="w-350">nos</tok> <tok id="w-351" nform="dezían">dezian</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-352">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-353">nos</tok> <tok id="w-354" nform="habían">auian</tok> <tok id="w-355">de</tok> <tok id="w-356">quemar</tok> <tok id="w-357">sin</tok> <tok id="w-358">saber</tok> <tok id="w-359">nosotros</tok> <lb n="31" id="e-32"/> <tok id="w-360" nform="por qué">porque</tok><tok id="w-361">.</tok> <lb n="32" id="e-33"/> <tok id="w-362" nform="--">¶</tok> <tok id="w-363">Y</tok> <tok id="w-364">a</tok> <tok id="w-365">esta</tok> <tok id="w-366" nform="sazón">sazon</tok> <tok id="w-367" nform="llegó">llego</tok> <tok id="w-368">el</tok> <tok form="obpo" fform="obispo" id="w-369">ob<ex>is</ex>po</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-370">q<ex>ue</ex></tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-371">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-372">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-373">nos</tok> <tok id="w-374" nform="embió">embio</tok><tok nform="," id="w-1100"><ee/></tok> <tok id="w-375">el</tok> <tok id="w-376" nform="cual">qual</tok> <tok form="aunq" fform="aunque" id="w-377">aunq<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-378">nos</tok> <tok id="w-379" nform="sacó">saco</tok> <tok id="w-380" nform="de la">dela</tok> <lb n="33" id="e-34"/> <tok id="w-381" nform="cárcel">carçel</tok> <tok id="w-382" nform="y nos">ynos</tok> <tok id="w-383" nform="libró">libro</tok> <tok id="w-384" nform="de la">dela</tok> <tok id="w-385">muerte</tok> <tok id="w-386">y</tok> <tok id="w-387">quitado</tok> <tok id="w-388">los</tok> <tok id="w-389" nform="sambenitos">santbenitos</tok> <tok id="w-390">no</tok> <tok id="w-391">nos</tok> <tok id="w-392" nform="libró">a</tok> <pb n="1v" id="e-35"/> <lb n="1" id="e-36"/> <tok id="w-393" nform="desagraviado">desagrauiado</tok> <tok id="w-394">en</tok> <tok id="w-395">las</tok> <tok id="w-396" nform="infamias">ynfamias</tok> <tok id="w-397">y</tok> <tok id="w-398">testimonios</tok> <tok id="w-399" nform="que nos">quenos</tok> <tok id="w-400" nform="nos">leuantaron</tok> <lb n="2" id="e-37"/> <tok id="w-401">diziendo</tok> <tok id="w-402">que</tok> <tok id="w-403">somos</tok> <tok id="w-404" nform="idólatras">ydolatras</tok> <tok id="w-405">sacrificadores</tok> <tok id="w-406">de</tok> <tok id="w-407">hombres</tok><tok id="w-408" nform=",">.</tok> <tok id="w-409" nform="y">E</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-410">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-411" nform="habíamos">auiamos</tok> <lb n="3" id="e-38"/> <tok id="w-412">muerto</tok> <tok id="w-413">muchos</tok> <tok id="w-414" nform="indios">yndios</tok><tok id="w-415" nform="--">.</tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-416">porq<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-417">al</tok> <tok id="w-418">fin</tok> <tok id="w-419">es</tok> <tok id="w-420">del</tok> <tok id="w-421" nform="hábito">habito</tok> <tok id="w-422" nform="de los">delos</tok> <tok id="w-423" nform="religiosos">Religiosos</tok> <tok id="w-424">de</tok> <lb n="4" id="e-39"/> <tok id="w-425" nform="San">sant</tok> <tok form="franco" fform="francisco" id="w-426" nform="Francisco">fran<ex>cis</ex>co</tok> <tok id="w-427">y</tok> <tok id="w-428">haze</tok> <tok id="w-429">por</tok> <tok id="w-430">ellos</tok><tok id="w-431">.</tok> <tok id="w-432" nform="Hanos">Anos</tok> <tok id="w-433">consolado</tok> <tok id="w-434">de</tok> <tok id="w-435">palabra</tok> <tok id="w-436">diziendo</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-437">q<ex>ue</ex></tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-438">v<ex>uestra</ex></tok> <lb n="5" id="e-40"/> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-439">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-440" nform="hará">hara</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-441" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok><tok id="w-442">.</tok> <lb n="6" id="e-41"/> <tok id="w-443" nform="--">¶</tok> <tok id="w-444" nform="Vino">vino</tok> <tok id="w-445" nform="un">vn</tok> <tok id="w-446" nform="receptor">Receptor</tok> <tok id="w-447">de</tok> <tok id="w-448" nform="México">mexico</tok> <tok id="w-449">a</tok> <tok id="w-450" nform="inquirir">ynquirir</tok> <tok id="w-451">esto</tok> <tok id="w-452">y</tok> <tok id="w-453">pensamos</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-454">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-455">la</tok> <tok id="w-456">hiziera</tok> <lb n="7" id="e-42"/> <tok id="w-457">la</tok> <tok id="w-458" nform="audiencia">audiençia</tok> <tok id="w-459">y</tok> <tok id="w-460">no</tok> <tok id="w-461" nform="ha hecho">ahecho</tok> <tok id="w-462">nada</tok><tok id="w-463">.</tok> <lb n="8" id="e-43"/> <tok id="w-464" nform="--">¶</tok> <tok id="w-465" nform="Vino">vino</tok> <tok id="w-466" nform="después">despues</tok> <tok id="w-467">don</tok> <tok id="w-468" nform="Luis">luys</tok> <tok id="w-469">de</tok> <tok id="w-470" nform="Céspedes">cespedes</tok><tok nform="," form="--" id="w-1125"><ee/></tok> <tok id="w-471" nform="governador">gouernador</tok><tok nform="," id="w-1101"><ee/></tok> <tok id="w-472">y</tok> <tok id="w-473">en</tok> <tok id="w-474">lugar</tok> <tok id="w-475">de</tok> <tok id="w-476">nos</tok> <tok form="desagraujar" id="w-477" nform="desagraviar">desa<lb n="9" id="e-44"/>graujar</tok> <tok id="w-478">nos</tok> <tok id="w-479" nform="ha">a</tok> <tok id="w-480" nform="aumentado">augmentado</tok> <tok id="w-481">tribulaciones</tok> <tok id="w-482" nform="llevándonos">lleuandonos</tok> <tok id="w-483">a</tok> <tok form="nras" fform="nuestras" id="w-484">n<ex>uest</ex>ras</tok> <lb n="10" id="e-45"/> <tok id="w-485">hijas</tok> <tok id="w-486">y</tok> <tok id="w-487">mugeres</tok> <tok id="w-488">a</tok> <tok id="w-489" nform="servir">seruir</tok> <tok id="w-490" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-491">españoles</tok> <tok id="w-492">contra</tok> <tok id="w-493">su</tok> <tok id="w-494">voluntad</tok> <tok id="w-495">y</tok> <tok id="w-496">la</tok> <lb n="11" id="e-46"/> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-497">n<ex>uest</ex>ra</tok><tok id="w-498" nform=",">.</tok> <tok form="qlo" fform="quelo" id="w-499" nform="que lo">q<ex>ue</ex>lo</tok> <tok id="w-500">sentimos</tok> <tok id="w-501">tanto</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-502">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-503">vienen</tok> <tok id="w-504">a</tok> <tok id="w-505">dezir</tok> <tok id="w-506">la</tok> <tok id="w-507">gente</tok> <tok id="w-508">simple</tok> <tok id="w-509">que</tok> <tok id="w-510">en</tok> <lb n="12" id="e-47"/> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-511">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-512" nform="infidelidad">ynfidelidad</tok> <tok id="w-513">no</tok> <tok id="w-514" nform="éramos">eramos</tok> <tok id="w-515">tan</tok> <tok id="w-516">vexados</tok> <tok id="w-517">ni</tok> <tok id="w-518">acosados</tok><tok id="w-519">,</tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-520">porq<ex>ue</ex></tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-521">n<ex>uest</ex>ros</tok> <lb n="13" id="e-48"/> <tok id="w-522">antepasados</tok> <tok id="w-523">no</tok> <tok id="w-524" nform="quitavan">quitauan</tok> <tok id="w-525">a</tok> <tok id="w-526">nadie</tok> <tok id="w-527">sus</tok> <tok id="w-528">hijos</tok><tok id="w-529" nform="--">.</tok> <tok id="w-530">ni</tok> <tok id="w-531" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-532">maridos</tok> <lb n="14" id="e-49"/> <tok id="w-533">sus</tok> <tok id="w-534">mugeres</tok><tok id="w-535" nform="--">.</tok> <tok id="w-536">para</tok> <tok id="w-537" nform="servirse">seruirse</tok> <tok id="w-538" nform="d'ellos">dellos</tok> <tok id="w-539">como</tok> <tok id="w-540">lo</tok> <tok id="w-541">haze</tok> <tok id="w-542">agora</tok> <tok id="w-543">la</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-544" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok> <lb n="15" id="e-50"/> <tok id="w-545">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-546">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-547" nform="magestad">mag<ex>estad</ex></tok><tok nform="," form="--" id="w-1126"><ee/></tok> <tok id="w-548">aun</tok> <tok id="w-549">para</tok> <tok id="w-550" nform="servir">seruir</tok> <tok id="w-551" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-552">negros</tok> <tok id="w-553">y</tok> <tok id="w-554">mulatos</tok><tok id="w-555">.</tok><tok nform="--" id="w-1102"><ee/></tok> <lb n="16" id="e-51"/> <tok id="w-556" nform="--">¶</tok> <tok id="w-557">Y</tok> <tok id="w-558">con</tok> <tok id="w-559">todas</tok> <tok form="nras" fform="nuestras" id="w-560">n<ex>uest</ex>ras</tok> <tok id="w-561">afliciones</tok> <tok id="w-562">y</tok> <tok id="w-563">trabaxos</tok> <tok id="w-564">amamos</tok> <tok id="w-565" nform="a los">alos</tok> <tok form="pes" fform="padres" id="w-566">p<ex>adr</ex>es</tok> <tok id="w-567" nform="y les">yles</tok> <tok id="w-568">damos</tok> <lb n="17" id="e-52"/> <tok id="w-569">lo</tok> <tok id="w-570" nform="necesario">necessario</tok> <tok id="w-571">y</tok> <tok id="w-572">les</tok> <tok id="w-573">hemos</tok> <tok id="w-574">hecho</tok> <tok id="w-575">muchos</tok> <tok form="monestes" fform="monesterios" id="w-576">moneste<ex>rio</ex>s</tok> <tok id="w-577">y</tok> <tok id="w-578" nform="proveído">proueydo</tok> <tok id="w-579">de</tok> <lb n="18" id="e-53"/> <tok id="w-580" nform="ornamentos">hornamentos</tok> <tok id="w-581">y</tok> <tok id="w-582">campanas</tok><tok id="w-583">,</tok> <tok id="w-584">todo</tok> <tok id="w-585">a</tok> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-586">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-587">costa</tok> <tok id="w-588">y</tok> <tok id="w-589">de</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-590">n<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-591">vasallos</tok> <tok id="w-592">y</tok> <tok form="naturales" id="w-593">na<lb n="19" id="e-54"/>turales</tok><tok nform="," id="w-1103"><ee/></tok><tok id="w-594" nform="--">,</tok> <tok id="w-595">aunque</tok> <tok id="w-596">en</tok> <tok id="w-597">pago</tok> <tok id="w-598" nform="d'estos">destos</tok> <tok id="w-599" nform="servicios">seruicios</tok> <tok id="w-600">nos</tok> <tok id="w-601">traen</tok> <tok id="w-602">tan</tok> <tok id="w-603" nform="avasallados">auasallados</tok> <lb n="20" id="e-55"/> <tok id="w-604">hasta</tok> <tok id="w-605">quitarnos</tok> <tok id="w-606">el</tok> <tok id="w-607" nform="señorío">señorio</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-608">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-609">heredamos</tok> <tok form="denros" fform="denuestros" id="w-610" nform="de nuestros">den<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-611">antepasados</tok><tok id="w-612">,</tok> <tok id="w-613">cosa</tok> <lb n="21" id="e-56"/> <tok form="q" fform="que" id="w-614">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-615">nunca</tok> <tok id="w-616">lo</tok> <tok id="w-617" nform="padecimos">padescimos</tok> <tok id="w-618">en</tok> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-619">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-620">gentilidad</tok><tok id="w-621" nform=",">-</tok> <tok id="w-622">y</tok> <tok id="w-623" nform="obedecemos">obedescemos</tok> <tok id="w-624">a</tok> <tok id="w-625">la</tok> <tok form="Justa" fform="Justicia" id="w-626" nform="justicia">Just<ex>ici</ex>a</tok> <lb n="22" id="e-57"/> <tok id="w-627">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-628">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-629">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-630">esperando</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-631">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-632">nos</tok> <tok id="w-633" nform="embiará">embiara</tok> <tok id="w-634" nform="remedio">Remedio</tok> <tok id="w-635">para</tok> <tok id="w-636">todo</tok><tok id="w-637">.</tok> <lb n="23" id="e-58"/> <tok id="w-638" nform="--">¶</tok> <tok id="w-639" nform="Una">Vna</tok> <tok id="w-640">cosas</tok> <tok id="w-641">nos</tok> <tok id="w-642" nform="ha">a</tok> <tok id="w-643">desmayado</tok> <tok id="w-644">mucho</tok> <tok id="w-645">y</tok> <tok id="w-646">nos</tok> <tok id="w-647" nform="ha">a</tok> <tok id="w-648">alborotado</tok><tok nform="," id="w-1104"><ee/></tok> <tok form="q" fform="que" id="w-649">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-650">son</tok> <tok id="w-651">cartas</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-652">q<ex>ue</ex></tok> <lb n="24" id="e-59"/> <tok id="w-653">fray</tok> <tok form="dio" fform="diego" id="w-654" nform="Diego">di<ex>eg</ex>o</tok> <tok id="w-655" nform="de Landa">delanda</tok><tok nform="," id="w-1105"><ee/></tok> <tok id="w-656">principal</tok> <tok id="w-657">autor</tok> <tok id="w-658" nform="de todos">detodos</tok> <tok id="w-659">estos</tok> <tok id="w-660">males</tok> <tok id="w-661">y</tok> <tok id="w-662">trabaxos</tok><tok nform="," id="w-1106"><ee/></tok> <tok id="w-663" nform="escrive">escriue</tok> <lb n="25" id="e-60"/> <tok id="w-664">diziendo</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-665">q<ex>ue</ex></tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-666">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-667">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-668">ha</tok> <tok id="w-669">aprobado</tok> <tok id="w-670">los</tok> <tok id="w-671">muertos</tok><tok nform="," id="w-1107"><ee/></tok> <tok id="w-672" nform="robos">Robos</tok><tok nform="," id="w-1108"><ee/></tok> <tok id="w-673">tormentos</tok> <tok id="w-674">y</tok> <tok form="esclauonias" id="w-675" nform="esclavonías">escla<lb n="26" id="e-61"/>uonias</tok> <tok id="w-676">y</tok> <tok id="w-677">otras</tok> <tok id="w-678">crueldades</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-679">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-680">hizieron</tok> <tok id="w-681">en</tok> <tok id="w-682">nosotros</tok><tok nform="," id="w-1109"><ee/></tok> <tok id="w-683" nform="de lo">delo</tok> <tok id="w-684" nform="lo">qual</tok> <lb n="27" id="e-62"/> <tok id="w-685">estamos</tok> <tok id="w-686">admirados</tok><tok id="w-687" nform="--">.</tok> <tok id="w-688">que</tok> <tok id="w-689">tal</tok> <tok id="w-690">cosa</tok> <tok id="w-691" nform="se diga">sediga</tok> <tok id="w-692">de</tok> <tok id="w-693">tan</tok> <tok id="w-694" nform="católico">catholico</tok> <tok id="w-695">y</tok> <tok id="w-696" nform="recto">Recto</tok> <lb n="28" id="e-63"/> <tok id="w-697" nform="rey">Rey</tok> <tok id="w-698">como</tok> <tok id="w-699">es</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-700">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-701">mag<ex>estad</ex></tok><tok nform="." id="w-1110"><ee/></tok> <tok id="w-702" nform="Si es">sies</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-703">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-704" nform="allá">alla</tok> <tok id="w-705" nform="ha dicho">hadicho</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-706">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-707">nosotros</tok> <tok id="w-708">sacrificamos</tok> <lb n="29" id="e-64"/> <tok id="w-709">hombres</tok> <tok id="w-710" nform="después">despues</tok> <tok id="w-711">de</tok> <tok id="w-712" nform="bautizados">baptizados</tok><tok id="w-713" nform=",">.</tok> <tok id="w-714">es</tok> <tok id="w-715">muy</tok> <tok id="w-716">gran</tok> <tok id="w-717">testimonio</tok> <tok id="w-718">y</tok> <tok id="w-719">maldad</tok><tok id="w-720" nform="--">-</tok> <lb n="30" id="e-65"/> <tok id="w-721" nform="inventada">ynuentada</tok> <tok id="w-722">por</tok> <tok id="w-723">ellos</tok> <tok id="w-724">para</tok> <tok id="w-725">dorar</tok> <tok id="w-726">sus</tok> <tok id="w-727">crueldades</tok><tok nform="--" id="w-1111"><ee/></tok><tok id="w-728" nform=",">-</tok> <lb n="31" id="e-66"/> <tok id="w-729" nform="--">¶</tok> <tok id="w-730">y</tok> <tok id="w-731">si</tok> <tok id="w-732" nform="ídolos">ydolos</tok> <tok id="w-733">se</tok> <tok id="w-734">hallaron</tok> <tok id="w-735">o</tok> <tok id="w-736">hallamos</tok><tok id="w-737" nform="--">.</tok> <tok id="w-738">nosotros</tok> <tok id="w-739">los</tok> <tok id="w-740">sacamos</tok> <tok id="w-741" nform="de las">delas</tok> <lb n="32" id="e-67"/> <tok id="w-742">sepulturas</tok> <tok id="w-743">de</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-744">n<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-745">antepasados</tok> <tok id="w-746">para</tok> <tok id="w-747">dar</tok> <tok id="w-748" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-749" nform="religiosos">Religiosos</tok> <lb n="33" id="e-68"/> <tok id="w-750">porque</tok> <tok id="w-751">nos</tok> <tok id="w-752">los</tok> <tok id="w-753" nform="mandavan">mandauan</tok> <tok id="w-754">traer</tok><tok id="w-755">,</tok> <tok id="w-756">diziendo</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-757">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-758" nform="habíamos">auiamos</tok> <tok id="w-759">dicho</tok> <lb n="34" id="e-69"/> <tok id="w-760">en</tok> <tok id="w-761">los</tok> <tok id="w-762">tormentos</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-763">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-764">los</tok> <tok id="w-765" nform="teníamos">teniamos</tok><tok id="w-766" nform=",">.</tok> <tok id="w-767">y</tok> <tok id="w-768">toda</tok> <tok id="w-769">la</tok> <tok id="w-770">tierra</tok> <tok id="w-771">sabe</tok> <tok id="w-772" nform="cómo">como</tok> <tok id="w-773">los</tok> <lb n="35" id="e-70"/> <tok id="w-774" nform="ívamos">yuamos</tok> <tok id="w-775">a</tok> <tok id="w-776">buscar</tok> <tok id="w-777" nform="veinte">veynte</tok><tok nform="," form="--" id="w-1127"><ee/></tok> <tok id="w-778" nform="treinta">treynta</tok><tok id="w-779" nform="--">,</tok> <tok id="w-780">y</tok> <tok id="w-781" nform="cien">cient</tok> <tok id="w-782">leguas</tok> <tok id="w-783">adonde</tok> <tok form="entendiamos" id="w-784" nform="entendíamos">en<lb n="36" id="e-71"/>tendiamos</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-785">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-786">los</tok> <tok id="w-787" nform="tenían">tenian</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-788">n<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-789">antepasados</tok> <tok id="w-790">y</tok> <tok id="w-791">nosotros</tok> <tok id="w-792" nform="habíamos">auiamos</tok> <lb n="37" id="e-72"/> <tok id="w-793">dexado</tok> <tok form="quo" fform="quando" id="w-794" nform="cuando">qu<ex>and</ex>o</tok> <tok id="w-795">nos</tok> <tok id="w-796" nform="bautizamos">baptizamos</tok> <tok id="w-797">y</tok> <tok id="w-798">con</tok> <tok id="w-799">sana</tok> <tok form="concia" fform="conciencia" id="w-800">con<ex>cien</ex>cia</tok> <tok id="w-801" nform="no nos">nonos</tok> <tok id="w-802" nform="podían">podian</tok> <tok form="castigar" id="w-803">cas<lb n="38" id="e-73"/>tigar</tok> <tok id="w-804">por</tok> <tok id="w-805">ellos</tok> <tok id="w-806">como</tok> <tok id="w-807">nos</tok> <tok id="w-808">castigaron</tok><tok nform="," id="w-1112"><ee/></tok> <lb n="39" id="e-74"/> <tok id="w-809" nform="--">¶</tok> <tok id="w-810">y</tok> <tok id="w-811">si</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-812">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="m" fform="magestad" id="w-813">m<ex>agestad</ex></tok> <tok id="w-814">se</tok> <tok id="w-815">quiere</tok> <tok id="w-816" nform="informar">ynformar</tok> <tok id="w-817" nform="d'esto">desto</tok> <tok id="w-818" nform="embíe">embie</tok> <tok id="w-819">persona</tok> <tok id="w-820">tal</tok> <tok id="w-821">que</tok> <tok id="w-822">lo</tok> <lb n="40" id="e-75"/> <tok id="w-823" nform="averigüe">auerigue</tok> <tok id="w-824">y</tok> <tok id="w-825">ver</tok> <tok id="w-826">sea</tok> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-827">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-828" nform="inocencia">ynocencia</tok> <tok id="w-829">y</tok> <tok id="w-830">la</tok> <tok id="w-831">gran</tok> <tok id="w-832">crueldad</tok> <tok id="w-833" nform="de los">delos</tok> <tok form="pes" fform="padres" id="w-834">p<ex>adr</ex>es</tok><tok nform=";" id="w-1113"><ee/></tok> <lb n="41" id="e-76"/> <tok id="w-835">y</tok> <tok id="w-836">si</tok> <tok id="w-837">el</tok> <tok form="obpo" fform="obispo" id="w-838">ob<ex>is</ex>po</tok> <tok id="w-839">no</tok> <tok id="w-840" nform="viniera">viniera</tok><tok nform="," form="--" id="w-1128"><ee/></tok> <tok id="w-841">todos</tok> <tok id="w-842" nform="fuéramos">fueramos</tok> <tok id="w-843">acabados</tok><tok id="w-844" nform=",">.</tok><tok nform="--" id="w-1114"><ee/></tok> <tok id="w-845">y</tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-846">porq<ex>ue</ex></tok> <tok form="aunq" fform="aunque" id="w-847">aunq<ex>ue</ex></tok> <lb n="42" id="e-77"/> <tok id="w-848">queremos</tok> <tok id="w-849">bien</tok> <tok id="w-850">a</tok> <tok id="w-851">fray</tok> <tok form="dio" fform="diego" id="w-852" nform="Diego">di<ex>eg</ex>o</tok> <tok id="w-853">de</tok> <tok id="w-854" nform="Landa">landa</tok> <tok id="w-855">y</tok> <tok id="w-856" nform="a los">alos</tok> <tok id="w-857" nform="demás">demas</tok> <tok form="pes" fform="padres" id="w-858">p<ex>adr</ex>es</tok> <tok id="w-859">que</tok> <tok id="w-860">nos</tok> <tok form="atormentaron" id="w-861">ator<lb n="43" id="e-78"/>mentaron</tok><tok nform="," id="w-1115"><ee/></tok><tok id="w-862" nform="--">,</tok> <tok id="w-863">solamente</tok> <tok id="w-864">de</tok> <tok id="w-865" nform="oírlos">oyr los</tok> <tok id="w-867">nombrar</tok> <tok id="w-868">se</tok> <tok id="w-869">nos</tok> <tok id="w-870" nform="rebuelven">Rebueluen</tok> <lb n="44" id="e-79"/> <tok id="w-871">las</tok> <tok id="w-872">entrañas</tok><tok id="w-873">.</tok> <tok id="w-874" nform="Por tanto">Portanto</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-875">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mg" fform="magestad" id="w-876">m<ex>a</ex>g<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-877">nos</tok> <tok id="w-878" nform="embíe">embie</tok> <tok id="w-879">otros</tok> <tok id="w-880">ministros</tok> <lb n="45" id="e-80"/> <tok form="q" fform="que" id="w-881">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-882">nos</tok> <tok id="w-883">doctrinen</tok> <tok id="w-884">y</tok> <tok id="w-885">prediquen</tok> <tok id="w-886">la</tok> <tok id="w-887">ley</tok> <tok id="w-888">de</tok> <tok id="w-889" nform="Dios">dios</tok><tok nform="," id="w-1116"><ee/></tok> <tok form="porq" fform="porque" id="w-890">porq<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-891">deseamos</tok> <tok id="w-892">mucho</tok> <lb n="46" id="e-81"/> <tok form="nra" fform="nuestra" id="w-893">n<ex>uest</ex>ra</tok> <tok id="w-894" nform="salvación">saluacion</tok><tok id="w-895">.</tok> <pb n="2r" id="e-82"/> <lb n="1" id="e-83"/> <tok id="w-896" nform="--">¶</tok> <tok id="w-897">Los</tok> <tok id="w-898" nform="religiosos">Religiosos</tok> <tok id="w-899">de</tok> <tok id="w-900">señor</tok> <tok id="w-901" nform="San">san</tok> <tok form="frano" fform="francisco" id="w-902" nform="Francisco">fran<ex>cisc</ex>o</tok> <tok id="w-903" nform="d'esta">desta</tok> <tok form="prouja" fform="proujncia" id="w-904" nform="provincia">prouj<ex>nci</ex>a</tok> <tok id="w-905" nform="han">an</tok> <tok id="w-906">escripto</tok> <tok id="w-907">ciertas</tok> <tok id="w-908">cartas</tok> <lb n="2" id="e-84"/> <tok id="w-909">a</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-910">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-911">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-912">y</tok> <tok id="w-913">al</tok> <tok id="w-914">general</tok> <tok id="w-915" nform="de su">desu</tok> <tok id="w-916">orden</tok><tok id="w-917">,</tok> <tok id="w-918">en</tok> <tok id="w-919">abono</tok> <tok id="w-920">de</tok> <tok id="w-921">fray</tok> <tok form="dio" fform="diego" id="w-922" nform="Diego">di<ex>eg</ex>o</tok> <tok id="w-923" nform="de Landa">delanda</tok> <tok id="w-924">y</tok> <lb n="3" id="e-85"/> <tok id="w-925">de</tok> <tok id="w-926">otros</tok> <tok id="w-927">sus</tok> <tok id="w-928">compañeros</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-929">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-930">fueron</tok> <tok id="w-931">los</tok> <tok id="w-932">que</tok> <tok id="w-933">atormentaron</tok><tok id="w-934">,</tok> <tok id="w-935">mataron</tok> <lb n="4" id="e-86"/> <tok id="w-936">y</tok> <tok id="w-937">escandalizaron</tok><tok id="w-938" nform=",">.</tok> <tok id="w-939">y</tok> <tok id="w-940">dieron</tok> <tok id="w-941">ciertas</tok> <tok id="w-942">cartas</tok> <tok id="w-943">escriptas</tok> <tok id="w-944" nform="en la">enla</tok> <tok id="w-945">lengua</tok> <tok id="w-946">de</tok> <tok id="w-947" nform="Castilla">castilla</tok> <lb n="5" id="e-87"/> <tok id="w-948" nform="a ciertos">aciertos</tok> <tok id="w-949" nform="indios">yndios</tok> <tok id="w-950">sus</tok> <tok id="w-951">familiares</tok> <tok id="w-952">para</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-953">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-954">las</tok> <tok id="w-955" nform="firmasen">firmassen</tok> <tok id="w-956">y</tok> <tok id="w-957" nform="así">asi</tok> <tok id="w-958">las</tok> <tok id="w-959">firmaron</tok> <lb n="6" id="e-88"/> <tok id="w-960">y</tok> <tok id="w-961">embiaron</tok> <tok id="w-962">a</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-963">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-964">mag<ex>estad</ex></tok><tok nform=";" id="w-1117"><ee/></tok> <tok id="w-965">entienda</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-966">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-967">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-968">no</tok> <tok id="w-969">ser</tok> <tok form="nras" fform="nuestras" id="w-970">n<ex>uest</ex>ras</tok><tok nform="," id="w-1118"><ee/></tok> <tok id="w-971">los</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-972">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-973">somos</tok> <lb n="7" id="e-89"/> <tok id="w-974">señores</tok> <tok id="w-975" nform="d'esta">desta</tok> <tok id="w-976">tierra</tok><tok nform="," id="w-1119"><ee/></tok> <tok form="q" fform="que" id="w-977">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-978">no</tok> <tok id="w-979" nform="habemos">auemos</tok> <tok id="w-980">de</tok> <tok id="w-981" nform="escrivir">escriuir</tok> <tok id="w-982">mentiras</tok> <tok id="w-983">ni</tok> <tok form="falsedades" id="w-984">false<lb n="8" id="e-90"/>dades</tok><tok nform="," id="w-1120"><ee/></tok><tok id="w-985" nform="--">,</tok> <tok id="w-986">ni</tok> <tok id="w-987">contradiciones</tok><tok id="w-988">.</tok> <tok id="w-989" nform="Hagan">hagan</tok> <tok id="w-990" nform="allá">alla</tok> <tok id="w-991">penitencia</tok> <tok id="w-992">fray</tok> <tok form="dio" fform="diego" id="w-993" nform="Diego">di<ex>eg</ex>o</tok> <tok id="w-994" nform="de Landa">delanda</tok> <lb n="9" id="e-91"/> <tok id="w-995">y</tok> <tok id="w-996">sus</tok> <tok id="w-997">compañeros</tok> <tok id="w-998">del</tok> <tok id="w-999">mal</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-1000">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-1001">hizieron</tok> <tok id="w-1002">en</tok> <tok id="w-1003">nosotros</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-1004">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-1005">hasta</tok> <tok id="w-1006">la</tok> <tok id="w-1007" nform="cuarta">quarta</tok> <lb n="10" id="e-92"/> <tok id="w-1008" nform="generación">generaçion</tok> <tok id="w-1009">se</tok> <tok id="w-1010" nform="acordarán">acordaran</tok> <tok form="nros" fform="nuestros" id="w-1011">n<ex>uest</ex>ros</tok> <tok id="w-1012">descendientes</tok> <tok id="w-1013" nform="de la">dela</tok> <tok id="w-1014">gran</tok> <tok form="persecucion" id="w-1015" nform="persecución">perse<lb n="11" id="e-93"/>cucion</tok> <tok form="q" fform="que" id="w-1016">q<ex>ue</ex></tok> <tok id="w-1017">por</tok> <tok id="w-1018">ellos</tok> <tok id="w-1019">nos</tok> <tok id="w-1020">vino</tok><tok id="w-1021">.</tok> <lb n="12" id="e-94"/> <tok id="w-1022" nform="--">¶</tok> <tok id="w-1023">Nuestro</tok> <tok id="w-1024">señor</tok> <tok id="w-1025" nform="Dios">dios</tok> <tok id="w-1026">guarde</tok> <tok id="w-1027">a</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-1028" nform="vuesa">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-1029">mag<ex>estad</ex></tok> <tok id="w-1030">largos</tok> <tok id="w-1031">tiempos</tok> <tok form="pa" fform="para" id="w-1032">p<ex>ar</ex>a</tok> <tok id="w-1033">su</tok> <tok id="w-1034" nform="santo">sancto</tok> <lb n="13" id="e-95"/> <tok form="serujo" fform="serujcio" id="w-1035" nform="servicio">seruj<ex>ci</ex>o</tok> <tok id="w-1036">y</tok> <tok form="nro" fform="nuestro" id="w-1037">n<ex>uest</ex>ro</tok> <tok id="w-1038">bien</tok> <tok id="w-1039">y</tok> <tok id="w-1040">amparo</tok><tok id="w-1041">.</tok> <tok id="w-1042" nform="De">de</tok> <tok id="w-1043" nform="Yucatán">yucatan</tok> <tok id="w-1044">doze</tok> <tok id="w-1045">de</tok> <tok id="w-1046">abril</tok> <tok id="w-1047">1567</tok> <tok form="añ" fform="años" id="w-1048">añ<ex>os</ex></tok><tok nform="." id="w-1121"><ee/></tok> <lb n="14" id="e-96"/> <tok id="w-1049" nform="Humildes">humildes</tok> <tok id="w-1050">vasallos</tok> <tok id="w-1051">de</tok> <tok form="v" fform="vuestra" id="w-1052">v<ex>uestra</ex></tok> <tok form="mag" fform="magestad" id="w-1053">mag<ex>estad</ex></tok> <lb n="15" id="e-97"/> <tok id="w-1054">que</tok> <tok id="w-1055">sus</tok> <tok id="w-1056" nform="reales">Reales</tok> <tok id="w-1057">manos</tok> <tok id="w-1058">y</tok> <tok id="w-1059">pies</tok> <tok id="w-1060">besamos</tok><tok nform="," id="w-1122"><ee/></tok> <signed><tok id="w-1061">don</tok> <tok form="fco" fform="francisco" id="w-1062" nform="Francisco">f<ex>rancis</ex>co</tok> <tok id="w-1063">de</tok> <tok form="motejoxio" fform="montejoxio" id="w-1064" nform="Montejoxio">mo<ex>n</ex>tejoxio</tok><tok nform="," id="w-1123"><ee/></tok> <lb id="e-98"/> <tok id="w-1065">governador</tok> <tok id="w-1066">de</tok> <tok id="w-1067">la</tok> <tok form="provinçia" id="w-1068">provin<lb id="e-99"/>çia</tok> <tok id="w-1069">de</tok> <tok id="w-1070" nform="Maní">manj</tok><tok id="w-1130" nform=";">--</tok></signed> <figure type="rúbrica"/> <signed><tok id="w-1071">Jorge</tok> <tok id="w-1072" nform="Xin">xin</tok><tok nform="," form="--" id="w-1131"><ee/></tok> <tok form="gouernador" id="w-1073" nform="governador">gouerna<lb id="e-100"/>dor</tok> <tok id="w-1074">de</tok> <tok id="w-1075" nform="Panaboren">panaboren</tok></signed> <figure type="rúbrica"/> <signed><tok form="Ju" fform="Juan" id="w-1076">Ju<ex>an</ex></tok> <tok id="w-1077" nform="Pacab">pacab</tok><tok nform="," form="--" id="w-1132"><ee/></tok> <tok form="gonuernador" id="w-1078" nform="governador">gonuer<lb id="e-101"/>nador</tok> <tok id="w-1079">de</tok> <tok id="w-1080" nform="Mona">mona</tok><tok id="w-1133" nform=";">--</tok></signed> <figure type="rúbrica"/> <signed><tok form="franco" fform="francisco" id="w-1081" nform="Francisco">fran<ex>cis</ex>co</tok> <tok id="w-1082" nform="Pacab">pacab</tok><tok nform="," form="--" id="w-1134"><ee/></tok> <tok form="gouernador" id="w-1083" nform="governador">gouer<lb id="e-102"/>nador</tok> <tok id="w-1084" nform="Texul">texul</tok><tok nform="." form="--" id="w-1135"><ee/></tok></signed> <figure type="rúbrica"/>
</text>

</TEI>
